Deniz Haberleri Haberler

Ukrayna Ada Sınıfı (MİLGEM) Korvetlerinin Silah ve Sistemleri Duyuruldu

Ukrayna donanması halihazırda suüstü harp gemisi olarak 1 adet 93 yılında hizmete girmiş Krivak-III Sınıfı Fırkateyne ve deplasmanları 40-250 ton arasında değişen 11 adet küçük karakol botuna sahip. Ukrayna bu envanter ile Rusya’ya karşı neler yapabileceğini geçmişte denedi ve sonuçları gerçekten ağır oldu. Bu kapsamda Karadeniz’deki Rus Donanma üstünlüğüne karşı koymak için mutlak suretle 4 veya 5 adet korvete sahip olması gerektiğini düşünüyorlar. Son dönemde Türkiye ile gerçekleşen yakınlaşmasının da etkisiyle Ukrayna bu korvetlerin dünya denizlerinde kendini ispat etmiş, NATO ve BM görevleri de dahil olmak üzere pek çok uluslararası görevde gövde gösterisi yapmış olan Ada Sınıfı Korvetler olmasında karar kıldı. Ukrayna’nın bu sayede hem modern bir suüstü platformuna kavuşması hem de donanmasını NATO standartlarına ulaştıracak sürecin başlatılması hedefleniyor.

Uzun süredir hem Ukrayna’ya ihraç edilecek korvetlerin sayısı hem de taşıyacağı silah ve sistemler konusunda büyük bir belirsizlik mevcuttu. Neyse ki son günlerde bu konularda önemli gelişmeler kaydedildi.

Ukrayna Ada Sınıfı Korvetler Sürecinde Neler Yaşandı?

Dilerseniz ilk olarak projenin tarihi geçmişine kısa bir göz atalım. Savunma Sanayii Başkanı ve beraberinde STM Genel Müdürünün de bulunduğu Türk heyeti, 14 Aralık 2020 tarihinde Ukrayna Savunma Bakanlığı’na bir ziyaret düzenledi. Ziyaret kapsamında tasarımı ve üretimi Türk mühendislerine ait olan Milli Gemi (MİLGEM) Ada Sınıfı Korvetlerin, Pakistan’dan sonra Ukrayna’ya da ihracatı yönünde anlaşma imzalandı.

Ukrayna’nın Nikolayev şehrindeki Ocean Tersanesi yetkilileri tarafından 22 Aralık 2020 tarihinde yapılan açıklamada, Ukrayna ve Türkiye arasında daha önce imzalanan askeri iş birliği anlaşmaları kapsamında Ukrayna Deniz Kuvvetleri için korvet üretimi konusunda Türkiye Savunma Sanayii Başkanlığıyla memorandum imzalandığı kaydedildi. İlerleyen zamanda Ukrayna Savunma Bakanlığı Türkiye’de yapımına başlanıp Ukrayna’da tamamlanacak olan 2 adet korvetin inşası konusunda anlaşma sağlandığını açıkladı. Ayrıca Ocean Tersanesi’ne Ada Sınıflarını tamamlayabilmesi için gerekli olan modern tezgâh, donanım ve sistemlerin kurulması hususu da memorandum yer aldı. Ukrayna sadece 2021’deki inşa faaliyetlerini finanse etmek için 141 milyon $’lık bir bütçe ayırmış durumda.

Ukrayna savunma medyası tarafından paylaşılan görsellere göre ilk Ada Sınıfı Korvetin Türkiye’deki inşası Ocak 2021’de Ukraynalı uzmanların da katılımıyla başlamış durumda. Haberi teyit eden Ukrayna Savunma Bakanı Taran, gemilerin %50-%50 formülüyle üretileceğini vurgulayarak Türkiye’de üretimine başlanan ilk korvetin ekipmanlarının ve silahlarının entegrasyonunun Ukrayna’da tamamlanacağını belirtti. Anlaşma kapsamında Ukrayna, kademeli bir şekilde Ada Sınıfı Korvet inşası için teknoloji transferi de alacak. Kaç adet Ada Sınıfı Korvet üretileceğini net olarak belirtmeyen Taran, geri kalan korvetlerin sadece Ukrayna’da üretileceğini de sözlerine ekledi.

4 Temmuz’da Ukrayna Donanma Günü Töreni kapsamında Odessa Limanı’nı ziyaret eden Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ise, “Türk dostlarımız Ukrayna Donanması’nın gelişimi için bizi aktif bir şekilde destekliyor. Modern korvetimizin ilk gövde parçası Türkiye’de üretilmeye başlandı. Geri kalanları ise 2023 yılı sonuna kadar Ukrayna’da tamamlanacak.” sözleriyle savunma bakanının sözlerini onaylamış oldu. Geminin gövdesi Türkiye’de tamamlandıktan sonra Ukrayna’ya teslim edilecek ve Türk uzmanların gözeriminde Ocean Tersanesinde önemli silah ve sistemleri 2023’e kadar takılacak. Sonrasında korvetlerin sırasıyla fabrika, liman ve seyir testlerine başlanması ve 2026’da ilk geminin donanma envanterine alınması planlanıyor.

Temmuz ayı sonunda bir TV yayınına konuk olan Ukrayna’nın İstanbul Başkonsolosu Alexander Haman, Ukrayna toprakları içerisinde 2 adet Ada Sınıfı Korvet üretmek için Türkiye ile anlaşma imzaladıklarını belirtti. Ancak bu 2 korvet Türkiye’den gövdesi tamamlanmış olarak gidecekler mi, yoksa direkt olarak Ukrayna’da yapımına başlanacak olanlar mı konusu yine muallakta kaldı.

Ukrayna ve Türk medyasına yansıyan haberlerde, ilk geminin Eylül 2021’de iki ülkenin devlet başkanlarının da katılacağı törenle kızağa konulmasının beklendiği belirtiliyor.

Ukrayna Ada Sınıfı Korvetlerin Taşıyacağı Silahlar ve Sistemler Belli Oldu

Ukrayna Savunma Bakanlığı tarafından kısa süre önce yapılan açıklamada ise Ukrayna Ada Sınıfı Korvetlerinin silahlarının da ne olacağı belli oldu. Açıklamaya göre korvetlerde ana batarya topu olarak 76 mm OTO Melara Super Rapid Top bulunacak.

Ada Sınıfı Korvetlerimizin en çok eleştirilen kısmı bildiğiniz üzere hava savunma kabiliyeti. Ukrayna bu zafiyeti gidermek için MBDA firmasının 40 km menzilli VL MICA NG Orta Menzilli Hava Savunma Sistemini seçti. Büyük ihtimalle Gowind 2500 Sınıfı Korvetlerde olduğu gibi 16 bölmeli konfigürasyon tercih edilecektir. Burada tek sıkıntı MBDA Firmasının daha önce VL MICA NG’nin 2026’da seri üretime gireceğini açıklaması. Zaman planlaması nasıl olacak hep beraber göreceğiz.

Silah sistemleri açısından en çok şaşırdığımız konu ise gemilerin 8 adet Harpoon Gemisavar Füzesi taşıyacak olması. Daha önce Savunma Bakanlığı yetkilileri gemide Neptün, Atmaca, Naval Strike Missile (NSM) veya Harpoon olabileceğini açıklamışlardı. Menzil ve kabiliyet açısından çok daha gelişmiş Ukrayna üretimi Neptün veya Atmaca ve NSM varken Harpoon kullanılmasının politik bir tercih olduğu veya kendini ispat etmiş sistemin tercih edildiği söylenebilir. 2. ve sonraki gemilerde büyük ihtimalle 280 km menzilli Neptün Gemisavar Füzesi kullanılacaktır. Ancak buradan şu an için Neptün’ün hazır olmadığı sonucuna da varabiliriz.

Ukrayna gemilerinde yakın hava savunma sistemi (YHSS) olarak tek namlulu dakikada 1.000 atım yapabilen 35 mm Oerlikon Millenium, uzaktan kumandalı silah sistemi (UKSS) olarak ise ASELSAN 12.7 mm STAMP bulunacak.

Denizaltılara karşı 2 adet ikiz 324 mm torpido kovanlarından İtalya-Fransa ortak yapımı 23 km menzilli MU90 Impact Hafif Torpidoları kullanılacak.

Hangi elektronik sistemlerin olacağı konusunda da ortaya konan bazı bilgileri görüyoruz. 250 km menzilli ASELSAN (Thales) SMART-S Mk2 3 Boyutlu Arama Radarı ve Vision Master FT Seyir Radarı geminin havada ve suüstünde gören gözleri olacak. Geminin savaş yönetim sisteminin ise Havelsan üretimi GENESİS ADVENT olması bekleniyor.

Tespitler ve Değerlendirmeler

Pakistan için üretilen ADA Sınıfı Korvetleri ASFAT A.Ş. inşa ederken, Ukrayna için üretilen ADA Sınıfı Korvetleri STM Defence üstleniyor. Bu kapsamda ASFAT halihazırda İstanbul Tersanesi’nde Pakistan için 2 adet PN-MİLGEM Korveti ve yine Pakistan’ın Karaçi Tersanesi’nde 2 adet PN-MİLGEM Korveti olmak üzere toplam 4 suüstü gemisinin inşasına devam ederken, STM Defence’te İstanbul Tersanesi’nde ülkemiz için 1 adet İstif Sınıfı Fırkateyni inşa etmesinin yanında RMK MARİNE Tersanesi vasıtasıyla ilk Ukrayna korvetinin yapımına başladı.

Dolayısıyla şu an Türkiye 6 adet fırkateyn veya korvet büyüklüğündeki geminin inşasını gerçekleştiriyor. Türkiye aynı anda hem kendi donanması hem de birden fazla farklı ülke donanmaları için gemi üretimi yapabilen ve bu konuda eğitim de veren sayılı ülkeler arasında. Burada aklımıza gelen bir soruda, acaba 2013 yılında 6 adet Ada Sınıfı Korvetin inşa ihalesini kazanan ancak sonradan iptal edilen RMK MARİNE, kısa süre içinde inşasına başlanması beklenen İstif Sınıfı Fırkateynlerin son 3 gemisinin projesini de üstlenir mi? Konu hakkında yaşanacak gelişmeleri hep beraber göreceğiz.

Ukrayna’ya ihraç edilecek Ada Sınıfı Korvetlerin sayısı konusundaki kafa karışıklığı halihazırda kısmen devam ediyor. Ancak Ukraynalı sivil ve askeri yetkililer 4 gemi alınacağını değişik vesilelerle ifade ettiler. Dolayısıyla sayı konusunda bir tereddüt oluşmamalı. Merak edilmesi gereken esas konu ise gemilerin kaçının Türkiye’de üretileceği ve donatım faaliyetlerinin iki ülke arasında nasıl paylaştırılacağıdır.

Konu ile alakalı en büyük soru işaretlerinden biri de envanteri oldukça eski gemilerden oluşan Ukrayna Donanmasının, Ada Sınıfı Korvetleri tam kapasiteyle kullanıp kullanamayacağı. Ukrayna medyası ve pek çok analist donanmanın halihazırda bu seviyedeki bir gemiye bilgi, eğitim, tecrübe, teknolojik kapasite ve personel sayısı olarak hazır olmadığını belirtiyor. Bu kapsamda ilk geminin envantere alınmasının 2026 ve sonrasına sarkıtılmasının bir zorunluluk olduğu hükümet yetkilileri tarafından da kabul edilmiş durumda. İlk 2 gemi için 200’e yakın eğitimli denizcinin nereden bulunacağı sorusu hala Ukrayna gündemini meşgul eden konular arasında.

Geminin makinelerinin Ukrayna tarafının isteği doğrultusunda Ukrayna’nın Zorya Firması tarafından mı yoksa bizim Ada Sınıflarında olduğu gibi Amerikan General Electric (GE) ve MTU mu olacağı ise henüz netlik kazanmadı. Büyük ihtimalle ilk gemide GE ve MTU, sonrasında ise Zorya makineleri kullanılacak.

Yazar: Murat YARALI

Yorum Ekle

Yorum yazmak için tıklayın